پرداخت در 4 قسط با دیجی پی
کتاب رویای زمانه نوشته زهرا دهقانپور یکی از رمانهای معاصر ایرانی است که توسط نشر ثالث منتشر شده است. این رمان 200 صفحه دارد و در دسته ادبیات داستانی و رمان معاصر فارسی قرار میگیرد. عنوان انگلیسی ثبتشده برای کتاب در صفحه کتابشناختی The Dream of the Age است.در همان آغاز معرفی کتاب، خواننده وارد فضایی تاریک، وهمآلود و اندوهناک میشود: زنی داغدار در اتاقی تاریک خوابیده، لباس سیاه بر تن دارد و لباس کوچک نوزادی را روی سینهاش نگه داشته است. چهره خسته و درهمشکسته او و فضای مهآلود اتاق، از همان ابتدا نشان میدهد که با روایتی درباره فقدان، سوگ، خاطره و مرز میان واقعیت و خواب مواجه هستیم. در کنار این زن، دو شخصیت به نامهای مهلقا و ارسلان حضور دارند؛ حضوری که در توصیف ابتدایی کتاب حالتی غیرواقعی دارد و گویی آنها در فضای خواب و خیال حرکت میکنند.
همین شروع، فضای متفاوت رویای زمانه را مشخص میکند. با رمانی مواجهیم که ظاهراً قرار نیست همهچیز را به شکل مستقیم و واقعگرایانه توضیح دهد. خواب، خاطره، سوگ و خیال در کنار یکدیگر قرار میگیرند و خواننده را وارد جهانی میکنند که در آن مرز میان آنچه واقعاً اتفاق افتاده و آنچه در ذهن شخصیتها جریان دارد، اهمیت پیدا میکند.
اگر به دنبال خرید کتاب رویای زمانه هستید، آشنایی با همین فضای ابتدایی میتواند نشان دهد که با یک رمان معمولی و صرفاً حادثهمحور روبهرو نیستید؛ بلکه با اثری طرف هستید که از عناصر روانشناختی و فضای وهمآلود برای روایت داستان استفاده میکند.
در مرکز فضای داستان، زنی قرار دارد که با فقدان فرزند خود مواجه شده است.
او در اتاقی تاریک، لباس سیاه پوشیده و لباس نوزادش را روی سینه نگه داشته است. این تصویر ساده، یکی از مهمترین نشانههای عاطفی آغاز رمان است.
زن در سوگ فرزندش قرار دارد، اما سوگ او صرفاً به گریه و اندوه محدود نمیشود.
در معرفی کتاب، مهلقا درباره وضعیت این زن توضیح میدهد که مادر داغدار نمیتواند خود را به خواب بسپارد، زیرا میترسد در خواب فرزندش بازگردد و او فرصت دیدن او را از دست بدهد. در خیال مادر، کودک همچنان زنده است، بزرگ شده، نفس میکشد و میتواند دوباره بازگردد.
این بخش کوتاه، کلید مهمی برای فهم فضای رویای زمانه است.
در اینجا خواب فقط استراحت نیست.
خواب میتواند محل بازگشت عزیز ازدسترفته باشد.
خیال میتواند جایگزین واقعیتی شود که دیگر وجود ندارد.
و خاطره میتواند آنقدر قدرتمند باشد که انسان را میان گذشته و حال معلق نگه دارد.
یکی از نخستین موضوعاتی که در معرفی کتاب رویای زمانه با آن روبهرو میشویم، سوگ است.
سوگ در این رمان نه یک اتفاق گذرا، بلکه حالتی است که شخصیت را در خود نگه میدارد.
مادر داغدار هنوز با فرزند خود زندگی میکند؛ البته نه در جهان بیرونی، بلکه در جهان ذهن و خیال.
لباس کوچک نوزاد روی سینه او قرار گرفته و این لباس به چیزی بیشتر از یک تکه پارچه تبدیل شده است.
لباس تبدیل به نشانهای از حضور کسی شده که دیگر در کنار مادر نیست.
این تصویر میتواند برای خواننده یادآور این واقعیت باشد که فقدان فقط نبودن یک انسان نیست.
گاهی وسایل، خاطرات و حتی خوابها باعث میشوند فرد ازدسترفته همچنان در زندگی بازمانده حضور داشته باشد.
به همین دلیل، سوگ در رویای زمانه را میتوان به عنوان یکی از پایههای عاطفی داستان در نظر گرفت.
همانطور که از عنوان کتاب نیز میتوان حدس زد، خواب و رویا نقش مهمی در فضای رمان دارند.
اما خواب در اینجا معنای سادهای ندارد.
خواب میتواند پلی میان گذشته و حال باشد.
میتواند فرصتی برای دیدار دوباره با کسی باشد که در جهان واقعی حضور ندارد.
و میتواند ذهن انسان را به جایی ببرد که قوانین دنیای واقعی در آن به شکل دیگری عمل میکنند.
در معرفی کتاب، شخصیت مهلقا توضیح میدهد که مادر داغدار از خوابیدن میترسد؛ زیرا خواب ممکن است فرزند ازدسترفته را به او بازگرداند و در عین حال این امکان را ایجاد کند که دیدار با او را از دست بدهد.
این نگاه به خواب، فضای رمان را از یک روایت واقعگرایانه ساده فاصله میدهد.
در رویای زمانه خواب به بخشی از تجربه عاطفی شخصیتها تبدیل میشود.
یکی از جذابترین جنبههای آغاز رمان، نامشخص بودن مرز میان خواب و واقعیت است.
در اتاق تاریک، مهلقا و ارسلان در اطراف تخت زن حرکت میکنند.
اما توصیف آنها معمولی نیست.
آنها انگار روی زمین راه نمیروند.
میلغزند.
در فضا موج میخورند.
همین تصویر باعث میشود خواننده از همان ابتدا مطمئن نباشد که با شخصیتهایی واقعی در یک فضای واقعی مواجه است یا با موجوداتی که در ذهن و خواب زن حضور دارند.
این ابهام میتواند یکی از ویژگیهای روایی مهم رمان باشد.
نویسنده به جای اینکه از همان ابتدا همهچیز را برای خواننده توضیح دهد، او را وارد فضایی میکند که باید در آن میان واقعیت، خواب، خاطره و خیال حرکت کند.
در معرفی ابتدایی کتاب، دو شخصیت به نامهای مهلقا و ارسلان حضور دارند.
آنها در کنار تخت زن داغدار دیده میشوند و درباره وضعیت او صحبت میکنند.
نقش آنها در همین بخش ابتدایی، بیشتر شبیه ناظرانی است که وضعیت زن را مشاهده و تفسیر میکنند.
مهلقا درباره رابطه میان مادر و فرزند ازدسترفته صحبت میکند و توضیح میدهد که مادر داغدار چگونه در خیال خود، فرزند را زنده نگه میدارد.
حضور این دو شخصیت در چنین فضایی باعث میشود داستان حالتی نمایشی و حتی رؤیاگونه پیدا کند.
آنها صرفاً شخصیتهایی نیستند که در یک اتاق حضور دارند؛ نحوه حرکت و نگاه آنها به زن، فضای داستان را به سمت جهان خیال و خواب میبرد.
مادر داستان یکی از مهمترین شخصیتهایی است که از همان ابتدا با او مواجه میشویم.
او در شرایطی قرار دارد که پذیرش مرگ فرزند برایش بسیار دشوار است.
این نپذیرفتن، لزوماً به معنای انکار ساده مرگ نیست.
او در ذهن خود فرزندش را زنده نگه میدارد.
در خیال او، کودک هنوز وجود دارد.
میتواند نفس بکشد.
میتواند بازگردد.
و میتواند دوباره دیده شود.
این وضعیت نشان میدهد که ذهن انسان در مواجهه با فقدان چگونه میتواند جهانی بسازد که در آن عزیز ازدسترفته همچنان حضور داشته باشد.
از این منظر، رویای زمانه را میتوان رمانی درباره حافظه نیز دانست.
وقتی کسی را از دست میدهیم، رابطه با او لزوماً تمام نمیشود.
خاطرات باقی میمانند.
تصاویر، صداها، اشیا و مکانها میتوانند گذشته را دوباره زنده کنند.
در داستان رویای زمانه، لباس کوچک نوزاد یکی از همین نشانههاست.
مادر آن را روی سینه خود نگه داشته است.
این حرکت نشان میدهد که شیء میتواند به جای یک انسان غایب بنشیند.
مادر در واقع با نگه داشتن لباس، بخشی از گذشته را در زمان حال حفظ میکند.
از این زاویه، کتاب میتواند پرسشی درباره رابطه انسان با گذشته مطرح کند:
آیا میتوان گذشته را پشت سر گذاشت، وقتی هنوز نشانههای آن در زندگی ما حضور دارند؟
یکی از تجربههای مشترک انسانها در هنگام سوگ، میل به بازگرداندن گذشته است.
انسان میداند که اتفاقی رخ داده و نمیتواند آن را تغییر دهد، اما ذهن او همچنان به دنبال راهی برای برگشتن به گذشته میگردد.
خواب میتواند یکی از همین راهها باشد.
در خواب، فرد ازدسترفته ممکن است دوباره ظاهر شود.
برای چند لحظه همهچیز شبیه گذشته میشود.
اما بیداری دوباره واقعیت را به انسان یادآوری میکند.
در معرفی رویای زمانه، همین ترس از خوابیدن و از دست دادن فرصت دیدار با کودک ازدسترفته، به شکلی مستقیم مطرح شده است.
این ایده میتواند یکی از محورهای عاطفی اصلی رمان باشد.
یکی از نخستین ویژگیهایی که درباره کتاب رویای زمانه جلب توجه میکند، فضای تصویری آن است.
اتاق تاریک است.
هوا مهآلود توصیف میشود.
دیدن دشوار است.
همهچیز انگار از پشت یک حباب دیده میشود.
تصاویر تار و معوج هستند.
و شخصیتهایی که کنار تخت حضور دارند، به جای راه رفتن، انگار در فضا شناورند.
این نوع توصیف باعث میشود فضای رمان حالتی بین خواب و بیداری پیدا کند.
در نتیجه، خواننده از همان ابتدا باید با جهانی روبهرو شود که قوانین معمول واقعیت در آن کمی تغییر کردهاند.
این فضای وهمآلود میتواند با موضوع سوگ نیز ارتباط داشته باشد.
ذهن انسان داغدار همیشه نمیتواند جهان را همانطور که هست ببیند.
گاهی واقعیت از پشت پردهای از خاطره، اندوه و خیال دیده میشود.
عنوان رویای زمانه نیز قابل تأمل است.
کلمه «زمانه» به یک دوره یا وضعیت تاریخی و اجتماعی اشاره دارد.
کلمه «رویا» در مقابل، ما را به جهان ذهن، خیال و آرزو میبرد.
ترکیب این دو واژه میتواند تصویری از رابطه میان فرد و زمانه ایجاد کند.
انسان در یک دوره تاریخی زندگی میکند، اما تجربه او از آن دوره فقط بیرونی نیست.
هر فرد زمانه خود را از خلال خاطرات، آرزوها، ترسها و تجربههای شخصی تجربه میکند.
به همین دلیل، «زمانه» برای یک انسان ممکن است با چیزی که در کتابهای تاریخ نوشته شده تفاوت داشته باشد.
تاریخ رسمی یک طرف ماجراست.
زندگی درونی انسانها طرف دیگر.
رمان رویای زمانه با فضای خواب و سوگ خود، میتواند به همین تفاوت میان تاریخ بیرونی و تجربه درونی اشاره کند.
اگر داستان فقط درباره یک مادر داغدار بود، میتوانست در قالب یک روایت واقعگرایانه نوشته شود.
اما انتخاب فضای خواب و حضور شخصیتهایی مانند مهلقا و ارسلان، به روایت امکان دیگری میدهد.
نویسنده میتواند چیزهایی را نشان دهد که در جهان واقعی امکان وقوع ندارند.
مرگ و زندگی میتوانند در یک فضای مشترک کنار یکدیگر قرار بگیرند.
فردی که مرده است میتواند در ذهن یا خواب بازگردد.
و شخصیتها میتوانند درباره وضعیتی صحبت کنند که در جهان واقعی شاید امکان بیان آن وجود نداشته باشد.
در نتیجه، خواب در چنین روایتی صرفاً یک عنصر تزئینی نیست.
خواب به ابزار داستانگویی تبدیل میشود.
رویای زمانه از همان آغاز، علاقه زیادی به وضعیت روانی شخصیتها نشان میدهد.
مادر فقط یک شخصیت سوگوار نیست.
ذهن او نیز بخشی از داستان است.
او بین واقعیت مرگ فرزند و تصویری که از زنده بودن او در ذهن خود ساخته، قرار گرفته است.
این وضعیت میتواند از منظر روانشناختی نیز مورد توجه قرار گیرد.
انسان در مواجهه با فقدان، ممکن است برای مدتی طولانی با فرد ازدسترفته در ذهن خود زندگی کند.
صدای او را به یاد بیاورد.
او را در خواب ببیند.
یا با وسایلش ارتباط عاطفی داشته باشد.
رمان از چنین تجربهای برای ساختن فضای داستانی خود استفاده میکند.
یکی از نکاتی که میتوان از فضای ابتدایی کتاب رویای زمانه دریافت کرد، این است که سوگ فقط احساس غم نیست.
سوگ میتواند ترکیبی از دلتنگی، انکار، امید، ترس، خشم و میل به بازگشت باشد.
مادر داستان همزمان هم میداند که فرزندش از دست رفته و هم در خیال خود او را زنده نگه میدارد.
همین تضاد، وضعیت روانی او را پیچیده میکند.
او میخواهد بخوابد، اما از خوابیدن میترسد.
میخواهد فرزندش را ببیند، اما از دست دادن همین فرصت را نیز تحمل نمیکند.
این تضاد، تصویر انسانی و قابل لمس از سوگ ایجاد میکند.
از همان بخش کوتاهی که از متن کتاب در معرفی رسمی منتشر شده، میتوان به استفاده نویسنده از تصاویر حسی و فضاسازی توجه کرد.
تاریکی اتاق، لباس سیاه زن، لباس کوچک نوزاد، مه، تصویر قاب عکس و حرکت غیرعادی مهلقا و ارسلان، همگی به جای توضیح مستقیم، فضای داستان را به خواننده منتقل میکنند.
این شیوه باعث میشود خواننده پیش از آنکه داستان را کاملاً بفهمد، ابتدا آن را احساس کند.
احساس خفگی.
اندوه.
ابهام.
ترس.
و حضور دائمی گذشته.
چنین فضاسازیای برای رمانی که با خواب و سوگ سروکار دارد، اهمیت زیادی دارد.
در آغاز کتاب، چند شیء اهمیت ویژهای دارند.
یکی از مهمترین آنها لباس کوچک نوزاد است.
این لباس در دست و روی سینه مادر قرار دارد.
اما برای مادر، لباس فقط لباس نیست.
این شیء تبدیل به نشانهای از فرزندش شده است.
همچنین قاب عکسی دیده میشود که به پشت روی طاقچه قرار گرفته است.
عکس نیز معمولاً یکی از مهمترین ابزارهای حفظ خاطره است.
انسان با نگاه کردن به عکس، گذشته را به زمان حال میآورد.
اما در اینجا قاب عکس پشتورو قرار گرفته است.
این جزئیات کوچک میتوانند به فضای پنهانکار و سنگین داستان کمک کنند.
اگر بخواهیم یکی از محورهای مهم کتاب را در یک کلمه خلاصه کنیم، «یادآوری» میتواند انتخاب مناسبی باشد.
مادر نمیتواند فرزندش را فراموش کند.
لباس او را نگه داشته است.
در خیال خود او را زنده میکند.
و از خواب میترسد، چون خواب ممکن است تنها جایی باشد که هنوز میتواند او را ببیند.
اینها همه نشان میدهند که حافظه در زندگی شخصیتها نقش پررنگی دارد.
اما یادآوری همیشه آرامشبخش نیست.
گاهی به همان اندازه که به انسان اجازه میدهد عزیز ازدسترفته را احساس کند، او را در گذشته نگه میدارد.
زمان معمولاً قرار است زخمها را التیام دهد.
اما ادبیات بارها نشان داده است که زمان همیشه چنین کاری نمیکند.
گاهی گذشت زمان فقط باعث میشود خاطره شکل دیگری پیدا کند.
ممکن است یک انسان سالها بعد هنوز درگیر اتفاقی باشد که در گذشته رخ داده است.
در رویای زمانه نیز پیوند میان زمان، خواب و خاطره اهمیت پیدا میکند.
عنوان کتاب به خودی خود ترکیبی از این دو مفهوم است: «رویا» و «زمانه».
این ترکیب، خواننده را به سمت روایتی میبرد که احتمالاً در آن گذشته و حال به شکل کاملاً خطی از هم جدا نیستند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده در صفحه ایرانکتاب، زهرا دهقانپور نویسنده ایرانی متولد سال 1365 است. رویای زمانه در دستهبندی ادبیات داستانی، ادبیات معاصر، رمان، ادبیات ایران و ادبیات فارسی قرار گرفته است.
اگر از رمانهای ایرانی معاصر با فضای متفاوت و غیرواقعگرایانه لذت میبرید، رویای زمانه میتواند در فهرست مطالعه شما قرار بگیرد.
این کتاب برای خوانندگانی جذاب است که به داستانهایی درباره فقدان، خاطره، خواب و جهان ذهنی شخصیتها علاقه دارند.
همچنین اگر از رمانهایی لذت میبرید که به جای روایت کاملاً مستقیم، از تصویرسازی و فضاسازی برای انتقال احساس استفاده میکنند، بخش ابتدایی کتاب نشان میدهد که با چنین فضایی روبهرو خواهید شد.
در مقابل، اگر معمولاً رمانهایی با روایت کاملاً خطی و توضیحهای مستقیم را ترجیح میدهید، فضای رؤیاگونه کتاب ممکن است تجربه متفاوتی برای شما ایجاد کند.
یکی از جذابیتهای این رمان، شروع تصویری آن است.
داستان به جای اینکه با معرفی طولانی شخصیتها آغاز شود، خواننده را مستقیماً وارد اتاقی تاریک میکند.
یک زن داغدار روی تخت است.
لباس سیاه پوشیده.
لباس نوزاد را در آغوش دارد.
هوا مهآلود است.
و دو شخصیت، مهلقا و ارسلان، در اطراف تخت حضور دارند.
این شروع پرسشهای زیادی ایجاد میکند.
چه اتفاقی برای کودک افتاده است؟
مهلقا و ارسلان چه کسانی هستند؟
چرا حضورشان اینقدر غیرعادی توصیف شده؟
رابطه خواب و واقعیت در این داستان چیست؟
و چرا مادر از خوابیدن میترسد؟
همین پرسشها میتوانند خواننده را برای دنبال کردن ادامه داستان ترغیب کنند.
رویای زمانه رمانی از زهرا دهقانپور است که توسط نشر ثالث منتشر شده و در قالب داستانی معاصر، فضایی میان واقعیت، خواب، خاطره و سوگ ایجاد میکند.
در آغاز کتاب، با مادری داغدار روبهرو میشویم که لباس کوچک فرزند ازدسترفتهاش را در آغوش گرفته است.
او در شرایطی قرار دارد که هنوز نمیتواند با فقدان کنار بیاید.
در ذهن او، کودک همچنان زنده است.
خواب میتواند فرصتی برای بازگشت او باشد.
اما همین خواب ترسناک نیز هست؛ زیرا ممکن است مادر در خواب فرزندش را ببیند و بعد با بیداری دوباره او را از دست بدهد.
در کنار این زن، مهلقا و ارسلان حضور دارند؛ دو شخصیتی که حرکتشان در فضای اتاق حالتی غیرعادی و رؤیاگونه دارد.
این شیوه شروع نشان میدهد که رویای زمانه تنها قرار نیست یک داستان ساده و خطی درباره یک اتفاق تلخ باشد.
رمان از همان ابتدا خواننده را وارد جهانی میکند که در آن خاطره میتواند به اندازه واقعیت زنده باشد.
لباس یک نوزاد میتواند حامل تمام گذشته یک مادر شود.
یک عکس میتواند حضور یک انسان غایب را تداعی کند.
و خواب میتواند تنها جایی باشد که فرد ازدسترفته دوباره امکان حضور پیدا میکند.
از این منظر، یکی از موضوعات مهم کتاب، رابطه میان انسان و فقدان است.
وقتی کسی از زندگی ما حذف میشود، آیا واقعاً از زندگی ما خارج شده است؟
یا خاطرات، اشیا، خوابها و خیال میتوانند حضور او را حفظ کنند؟
رویای زمانه با قرار دادن شخصیتهای خود در چنین فضایی، به تجربهای عاطفی و ذهنی نزدیک میشود.
در عین حال، خود عنوان کتاب نیز توجه ما را به مفهوم «زمانه» جلب میکند.
انسان فقط در زمان زندگی نمیکند؛ بلکه زمان را درون خود نیز حمل میکند.
خاطرات گذشته، تجربههای امروز و تصورات ما از آینده، همه در ذهن ما با یکدیگر ارتباط دارند.
به همین دلیل، رویا میتواند شکلی از ارتباط با گذشته باشد.
اگر به ادبیات داستانی معاصر ایران و رمانهایی با فضای روانشناختی، وهمآلود و عاطفی علاقه دارید، کتاب رویای زمانه میتواند اثری باشد که ارزش قرار گرفتن در فهرست مطالعه شما را داشته باشد.
اگر پس از آشنایی با فضای داستان، به دنبال خرید کتاب رویای زمانه اثر زهرا دهقانپور هستید، نسخه منتشرشده توسط نشر ثالث را میتوانید تهیه کنید.
این نسخه 200 صفحه دارد و در قطع رقعی و با جلد شومیز منتشر شده است.
خرید کتاب رویای زمانه میتواند انتخابی مناسب برای علاقهمندان به رمان ایرانی، ادبیات معاصر، داستانهای روانشناختی و آثاری باشد که با مفاهیمی مانند سوگ، خاطره، خواب و فقدان سروکار دارند.
اگر قصد خرید کتاب رویای زمانه را دارید و میخواهید رمانی از ادبیات داستانی معاصر ایران را به کتابخانه خود اضافه کنید، میتوانید این کتاب را از شهرکتاب اردیبهشت تهیه کنید.
با خواندن رویای زمانه وارد داستانی میشوید که از یک اتاق تاریک، یک مادر داغدار و یک لباس کوچک نوزاد آغاز میشود و خواننده را به مرز میان خواب، خاطره و واقعیت میبرد.
برای خرید کتاب رویای زمانه اثر زهرا دهقانپور میتوانید این کتاب را از شهرکتاب اردیبهشت تهیه کنید.